เราเริ่มต้นจากทบิลิซี ยินดีต้อนรับสู่เมืองมทสเคตา หนึ่งในเมืองที่เก่าแก่ที่สุดของจอร์เจียและอดีตเมืองหลวงเก่าแก่ของประเทศ มัตสเคตาตั้งอยู่ห่างจากกรุงทบิลิซีไปทางเหนือประมาณ 20 กิโลเมตร ณ จุดบรรจบกันของแม่น้ำมัตควารี (คูรา) และแม่น้ำอารากวี ถือเป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณและศาสนาของจอร์เจีย และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก

ประวัติศาสตร์ของเมืองมทสเคตาห์ย้อนกลับไปได้มากกว่า 3,000 ปี ตามตำนานของชาวจอร์เจีย เมืองนี้ก่อตั้งโดยมัตสเคโทส บุตรชายในตำนานของคาร์ทลอส ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นบรรพบุรุษของชาวจอร์เจีย เนื่องจากทำเลที่ตั้งทางยุทธศาสตร์บนเส้นทางการค้าสำคัญที่เชื่อมระหว่างยุโรปและเอเชีย ทำให้เมืองมทสเคตา (Mtskheta) กลายเป็นศูนย์กลางทางการเมือง วัฒนธรรม และศาสนาที่มีอิทธิพล

เป็นเวลาหลายศตวรรษ ตั้งแต่ประมาณศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราชจนถึงศตวรรษที่ 5 หลังคริสต์ศักราช มทสเคตาทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรไอบีเรีย ซึ่งเป็นรัฐจอร์เจียโบราณ

⸻

ศาสนาคริสต์และนักบุญนิโน

เมืองมทสเคตา มีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะเป็นสถานที่ที่ศาสนาคริสต์ได้หยั่งรากลึกในประเทศจอร์เจีย

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 4 นักบุญนิโน มิชชันนารีชาวคริสต์จากคัปปาโดเกีย เดินทางมาถึงจอร์เจียเพื่อเผยแพร่ศาสนาคริสต์ ในเวลานั้น อาณาจักรยังคงนับถือความเชื่อของพวกนอกศาสนาและบูชารูปเคารพ

ตามความเชื่อดั้งเดิม นักบุญนิโนได้แสดงปาฏิหาริย์และเปลี่ยนใจกษัตริย์มิเรียนที่ 3 และพระราชินีนานาให้มานับถือศาสนาคริสต์ ในปี ค.ศ. 337 ศาสนาคริสต์ได้รับการประกาศให้เป็นศาสนาประจำชาติของจอร์เจีย ทำให้จอร์เจียเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ของโลกที่รับเอาศาสนาคริสต์มาเป็นศาสนาประจำชาติอย่างเป็นทางการ

เหตุการณ์นี้ได้เปลี่ยนเมืองมทสเคตาให้กลายเป็นศูนย์กลางทางศาสนาของประเทศ

⸻

มหาวิหารสเวติสโคเวลี – เสาหลักแห่งชีวิต

สมบัติล้ำค่าที่สุดของเมืองมทสเคตาคือ มหาวิหารสเวติสโคเวลี

ชื่อสเวติสโคเวลี (Svetitskhoveli) มีความหมายว่า “เสาแห่งชีวิต” หรือ “เสาที่มีชีวิต”

มหาวิหารหลังปัจจุบันสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 11 โดยสถาปนิกชาวจอร์เจียชื่อดัง อาร์ซูคิดเซ แม้ว่าจะมีโบสถ์เก่าแก่ตั้งอยู่บนสถานที่แห่งนี้มาตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 แล้วก็ตาม

มหาวิหารแห่งนี้มีความเกี่ยวข้องกับตำนานศักดิ์สิทธิ์ที่สุดแห่งหนึ่งของจอร์เจีย

ตามตำนานเล่าว่า ชาวยิวชาวจอร์เจียคนหนึ่งชื่อเอลียาส ได้นำฉลองพระองค์ของพระเยซูคริสต์จากเยรูซาเล็มไปยังมัตสเคตาหลังจากที่พระองค์ถูกตรึงกางเขน ซิโดเนีย น้องสาวของเขา เกิดอาการคลุ้มคลั่งขณะกอดเสื้อคลุมนั้นไว้ และเสียชีวิตในขณะที่กอดมันอยู่ เธอถูกฝังพร้อมกับเสื้อคลุม เพราะไม่สามารถแยกเสื้อคลุมออกจากมือของเธอได้

ต่อมา ต้นสนซีดาร์ต้นหนึ่งได้เติบโตขึ้นปกคลุมหลุมฝังศพของเธอ เมื่อกษัตริย์มิเรียนตัดสินใจสร้างโบสถ์หลังแรก เสาไม้เจ็ดต้นจึงถูกนำมาจากต้นไม้นี้ เสาต้นหนึ่งลอยขึ้นไปในอากาศอย่างน่าอัศจรรย์ และตกลงมาหลังจากที่นักบุญนิโนสวดภาวนาเท่านั้น เชื่อกันว่าเสาต้นนี้ปล่อยน้ำมันศักดิ์สิทธิ์และแสดงปาฏิหาริย์ จึงเป็นที่มาของชื่อโบสถ์ว่า “เสาแห่งชีวิต”

ปัจจุบัน สเวติสโคเวลี (Svetitskhoveli) ยังคงเป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญทางศาสนาที่สุดในจอร์เจีย และตามประเพณีแล้วใช้เป็นสถานที่ฝังศพและสถานที่ประกอบพิธีราชาภิเษกของกษัตริย์จอร์เจีย